
کنجاله سیب چیست و چرا در خوراک دامهای نشخوارکننده مناسب است؟
اگر در صنعت خوراک دام فعالیت میکنید، احتمالاً از کمپوست سیب شنیدهاید. این ماده باقیمانده فرآیند تولید آب سیب، سرکه سیب یا مربای سیب است و عمدتاً شامل پوست، هسته و ذرات کوچک آبمیوه میشود. اما نباید با برچسب «ضایعات» آن فریب بخورید؛ کمپوست سیب افزودنی عالی به خوراک دامهای نشخوارکننده است. نشخوارکنندگانی مانند گاو، گوسفند و بز دستگاه گوارش خاصی دارند که با فیبر رشد میکنند و کمپوست سیب سرشار از این فیبر است. همچنین حاوی قندهای طبیعی و ویتامینهایی است که خوراک را خوشطعمتر میکند. روز به روز تولیدکنندگان خوراک و کشاورزان بیشتری از کمپوست سیب استفاده میکنند، چون مقرونبهصرفه و دوستدار محیط زیست است. تبدیل یک فرآورده جانبی صنایع غذایی به خوراک تنها حجم ضایعات را کاهش نمیدهد، بلکه به نشخوارکنندگان تغذیه بهتری نیز ارائه میدهد. بنابراین کمپوست سیب فقط یک زباله نیست؛ بلکه یک جزء ارزشمند در تهیه خوراک دام است.
مزایای کلیدی استفاده از کمپوست سیب در خوراک دامهای نشخوارکننده
استفاده از کنجاله سیب در خوراک دامهای نشخوارکننده مزایای زیادی دارد. اول از همه، محتوای فیبر بالا در کنجاله سیب به حفظ سلامت شیردان کمک میکند. شیردان سالم به معنای هضم بهتر و جذب مواد مغذی بیشتر برای دامها است. سپس طعم آن را داریم—کنجاله سیب طعم شیرین طبیعی دارد که بیشتر دامهای نشخوارکننده آن را دوست دارند. این موضوع میتواند باعث شود دامهای خوراکِ انتخابی، خوراک خود را راحتتر تمام کنند که این امر برای دامداران یک مزیت بزرگ است. کنجاله سیب همچنین رطوبتی به مخلوطهای خشک خوراک اضافه میکند و باعث میشود خوراک برای جویدن و بلعیدن آسانتر شود. مزیت دیگر، هزینه است. در مقایسه با برخی منابع تجاری فیبر، کنجاله سیب اغلب ارزانتر است، بهویژه اگر از کارخانههای فرآوری سیب محلی تهیه شود. علاوه بر این، این ماده یک ترکیب طبیعی بدون افزودنیهای مصنوعی است که با تقاضای رو به رشد برای تغذیه دامهای طبیعیتر هماهنگ است. همه این مزایا کنجاله سیب را به یک انتخاب هوشمندانه برای خوراک دامهای نشخوارکننده تبدیل میکند.
عواملی که میزان مصرف کنجاله سیب را تعیین میکنند
مقدار یکسانی برای استفاده از آرد سیب در خوراک نشخوارکنندگان وجود ندارد. چندین عامل در تعیین مقدار مناسب نقش دارند. اولین عامل، سن و مرحله زندگی حیوان است. برهها یا گوسالههای جوان به دلیل نارسایی سیستم گوارشی، نیاز به مقدار کمتری از آرد سیب دارند. نشخوارکنندگان بزرگسال میتوانند مقدار بیشتری مصرف کنند، بهویژه اگر برای تولید شیر یا پروار شدن استفاده شوند. دومین عامل نوع نشخوارکننده است. گاوها معمولاً میتوانند مقدار بیشتری آرد سیب نسبت به گوسفند یا بز مصرف کنند، چون اندازه بدن بزرگتری دارند. عامل سوم میزان رطوبت آرد سیب است. آرد سیب تازه حاوی آب بیشتری است، بنابراین میتوان مقدار کمی بیشتری از آن داد. آرد سیب خشک شده غلظت بیشتری دارد، پس نیاز به مقدار کمتری است. مواد دیگر موجود در مخلوط خوراک نیز مهم هستند. اگر خوراک قبلاً حاوی اجزای فیبر بالایی باشد، باید مقدار آرد سیب را کاهش داد تا از بارگذاری بیش از حد فیبر جلوگیری شود. در نهایت، وضعیت سلامت حیوان نیز مهم است — حیوانات بیمار یا ضعیف ممکن است نیاز به تنظیم مقدار آرد سیب داشته باشند تا مشکلات گوارشی ایجاد نشود.
محدوده دوز توصیهشده پسماند سیب
بر اساس تجربه و عملکرد صنعتی، محدوده کلی مصرف سیبپمیس به شرح زیر است. برای گاوهای بزرگسال، سیبپمیس میتواند ۱۰ تا ۲۰ درصد کل خوراک روزانه آنها را تشکیل دهد. اگر سیبپمیس تازه باشد، میتوانید به سمت حد بالای این محدوده حرکت کنید؛ اما برای سیبپمیس خشک، بهتر است به سمت حد پایین تمایل داشته باشید. گوسفندان و بزهای بزرگسال کمی کمتر نیاز دارند—حدود ۵ تا ۱۵ درصد از خوراک روزانه آنها. جوجههای نشخوارکننده مانند گوسالههای زیر شش ماه باید با ۳ تا ۵ درصد شروع کنند و سپس به تدریج با رشدشان این مقدار افزایش یابد. برای گاوهای شیرده با تولید بالا، میتوانید میزان سیبپمیس را به ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش دهید، زیرا این گاوها به انرژی و فیبر بیشتری برای حمایت از تولید شیر نیاز دارند. اما به یاد داشته باشید، اینها فقط راهنما هستند. همیشه با مقدار کمتری از سیبپمیس شروع کنید و نحوه واکنش حیوانات را زیر نظر بگیرید. اگر حیوانات به خوبی بخورند، مدفوع طبیعی داشته باشند و وزن گرفته یا به طور پایدار شیر تولید کنند، میتوانید به تدریج به محدوده توصیهشده برسید. هرگز ناگهان به مقدار زیادی سیبپمیس روی نیاورید—چون ممکن است باعث اسهال یا اختلال در شکمبه شود.
نکاتی برای استفاده صحیح از کمپوست سیب در خوراک دامهای نشخوارکننده
برای بهرهبرداری حداکثری از آبگوشت سیب و حفظ سلامت نشخوارکنندگان، این نکات را رعایت کنید. اول، همیشه آبگوشت سیب را به خوبی با سایر مواد خوراکی مخلوط کنید. آن را فقط در یک انباره بریزید—مطمئن شوید که به طور یکنواخت توزیع شده باشد تا هر حیوان مقدار مناسبی از آبگوشت سیب دریافت کند. دوم، کیفیت آبگوشت سیب را بررسی کنید. باید تازه باشد و نباید کپکزده یا فاسد باشد. آبگوشت سیب کپکزده میتواند باعث بیماری نشخوارکنندگان شود. اگر مقدار زیادی آبگوشت سیب دارید، آن را به درستی نگهداری کنید: آبگوشت سیب تازه را میتوان یخزده یا سیلو کرد، در حالی که آبگوشت سیب خشکشده باید در جایی خشک و سرد نگهداری شود. سوم، پس از اضافه کردن آبگوشت سیب به خوراک حیوانات، به دقت آنها را زیر نظر بگیرید. به دنبال علائم مشکلات گوارشی مانند مدفوع شل یا کاهش اشتها باشید. اگر هرگونه مشکلی مشاهده کردید، مقدار مصرفی آبگوشت سیب را کاهش دهید یا موقتاً استفاده از آن را متوقف کنید. در نهایت، تنها به آبگوشت سیب به عنوان منبع الیاف متکی نباشید. این محصول زمانی بهترین عملکرد را دارد که با یونجه، علف و سایر خوراکهای سنتی ترکیب شود. با رعایت این نکات، میتوانید بهصورت ایمن و مؤثر از آبگوشت سیب در خوراک نشخوارکنندگان خود استفاده کنید.