Bahan tambahan pakan merupakan kelas bahan khusus yang ditambahkan semasa proses pemberian pakan, pemprosesan pakan dan penyimpanan. Walaupun kuantitinya sangat kecil—kadangkala hanya beberapa bahagian per juta daripada pakan, atau malah kurang lagi—kesannya amat ketara. Bahan-bahan ini memainkan pelbagai fungsi, termasuk melengkapi atau menyeimbangkan nutrien dalam diet, mencegah penyakit, merangsang pertumbuhan biribi, melindungi kualiti pakan, serta meningkatkan hasil produk biribi. Penggunaan bahan tambahan pakan secara saintifik secara berkesan meningkatkan hasil produk biribi, meningkatkan kecekapan penggunaan pakan, menjimatkan sumber pakan, dan mengurangkan kos pengeluaran, seterusnya mencapai dua objektif iaitu peningkatan hasil pengeluaran dan pendapatan. Pelaburan dalam bahan tambahan pakan memerlukan keluaran modal yang minimum tetapi memberikan pulangan yang besar.
Bahan tambah pakan untuk biri-biri boleh dikategorikan secara umum kepada dua kumpulan utama berikut:
(1) **Bahan Tambah Pemakanan:** Ini terutamanya merangkumi bahan tambah nitrogen bukan protein, suplemen asid amino, unsur mineral surih, dan bahan tambah vitamin. Fungsi utamanya adalah untuk melengkapi atau menyeimbangkan nutrien penting serta menyokong fungsi fisiologi normal.
(2) **Bahan Tambah Bukan Pemakanan:** Bahan tambah ini tidak mempunyai nilai pemakanan sendiri; namun, ia berfungsi untuk meningkatkan kesihatan fizikal, merangsang metabolisme dan pertumbuhan, menyertai pengawalaturan pencernaan dan saraf, memperbaiki kualiti pakan dan hasil haiwan, atau meningkatkan hasil pengeluaran. Secara khusus, bahan tambah ini dibahagikan lagi kepada kategori berikut:
① **Bahan Tambah yang Meningkatkan Kesihatan dan Mempercepat Pertumbuhan:** Ini terutamanya terdiri daripada perangsang pertumbuhan antibakteria, ubat cacing (anthelmintik), bahan tambah herba Cina tradisional, persediaan enzim, dan persediaan mikrob.
② **Bahan Tambahan Pengaturan Fisiologi:** Ini termasuk pengatur metabolisme rumen, agen penyangga, dan bahan tambahan asid organik.
③ **Bahan Tambahan Peningkat Kualiti Pakan:** Ini terutamanya terdiri daripada antioksidan, agen anti-kulat dan pengawet, bahan tambahan silaj, agen pengkondisian bahan kasar, serta penambah rasa. Bahan-bahan ini digunakan untuk melindungi dan meningkatkan kualiti pakan, merangsang selera makan, serta meningkatkan kecernaan dan penggunaan pakan.
(3) **Bahan Tambahan Anti-Stres:** Ini termasuk mineral, lemak, vitamin, dan sedatif. Tujuan utamanya ialah memperkukuh ketahanan haiwan terhadap tindak balas stres serta meningkatkan keupayaannya menyesuaikan diri dengan perubahan persekitaran.
EN
