Yem İçeriklerinde Toksik ve Zararlı Maddelerin Kontrolü

birincisi, Küflenmiş Yemin Tehlikeleri

Küflenmiş yem, yem içindeki besin maddelerini yok edebilir ve bunun sonucunda besin değeri düşer. Ayrıca çok sayıda mikotoksin üretir; bu da broylerde palatabiliteyi, yem tüketimini ve sindirilebilirliği azaltır; ayrıca büyüme oranlarını ve yem dönüşüm verimliliğini düşürür. Şiddetli durumlarda zehirlenmeye bile neden olabilir. Belirli mikotoksinler—örneğin aflatoksin—kanserojen, mutajen ve teratojen etkiler de dahil olmak üzere özel toksik özelliklere sahiptir.

i̇kincisi, Küflenmiş Yemin Kontrolü

(1) Aşırı küflenmiş yem mutlaka imha edilmeli ve kesinlikle kullanılmamalıdır.

(2) Sadece hafif küflenmiş veya bozulmuş yem aşağıdaki işlemlere tabi tutulmalıdır:

A. **Fiziksel İşlem Yöntemleri:** Küflü tanecikler elle, mekanik olarak veya elektronik olarak ayıklanarak uzaklaştırılabilir. Yemin öğütülmesi veya haddeleme işlemiyle kepek ve kabukların uzaklaştırılması da toksin seviyelerini önemli ölçüde azaltabilir. Ayrıca küflü yemin küfsüz yem ile karıştırılması, toplam yem partisindeki mikotoksinlerin genel konsantrasyonunu seyreltebilir. Ülkemizin yem hijyeni standartlarına göre, civcivler için hazırlanan karma yemde Aflatoksin B1 için izin verilen sınır ≤ 0,01 mg/kg'dır.

B. **Kimyasal Tedavi Yöntemleri:** Bu yöntemler, küflenmiş tahıllar ve tohumlar (örn. mısır, buğday) için uygundur. Bir yöntem, yemi %5’lik kireç çözeltisinde 3 ila 5 saat süreyle bekletip ardından temiz suyla iyice durulamaktır; bu yöntem, %90’ın üzerinde bir detoksifikasyon oranı sağlayabilir. Alternatif olarak, küflenmiş yemin yüksek basınçlı cıva lambasından gelen ultraviyole (UV) ışınlarına maruz bırakılması ya da sadece güneşte kurutulması, küfü etkili bir şekilde ortadan kaldırabilir. Diğer kimyasal tedavi yöntemleri arasında küflenmiş yemin amonyak, sodyum hidroksit veya sodyum bikarbonat gibi maddelerle işlenmesi yer alır. Ayrıca, hidrojen peroksit, sodyum hipoklorit veya klor gazı gibi oksitleyici maddeler, küfün aktivitesini azaltmak veya nötralize etmek amacıyla kullanılabilir.

C. **Mikrobiyal Fermentasyon Tedavisi:** Küflü yemleri fermentasyon işlemine tabi tutmak, mikotoksinleri yok edebilir veya bunları daha düşük toksisiteye sahip maddelere dönüştürebilir. Kimyasal yöntemlere kıyasla bu yaklaşım, yemin besin bileşenlerinde çok az kayba neden olur; ancak henüz ticari üretim ortamlarında yaygın olarak uygulanmamıştır.

D. **Mineral Tedavi Yöntemleri:** Aktif karbon, bentonit, florür ve benzeri maddeler güçlü adsorpsiyon yeteneğine sahiptir; ayrıca kimyasal olarak kararlıdır, genellikle suda çözünmez ve hayvanlar tarafından kolayca emilmez. Bu maddelerin hayvan yemine katılması, yemde bulunan mikotoksinlerin adsorbe edilmesini sağlayarak bu toksinlerin hayvanlar üzerindeki olumsuz etkilerini hafifletir.