Ko ngā āmino ākī ngā wāhanga matua o ngā whakamātautau. Me whakawehenga ngā whakamātautau i kai ai ngā hoiho ki ngā āmino ākī rerekē kia whakamāhinga me te whakamāhi i te tinana. Mēnā he iti te tauā o tēnei āmino ākī, ka pakaru te whakamāhinga o ngā whakamātautau i te tinana o te hoiho, e whakawātea ana i te pakaru o te tipu, te ngaro o te pākari, te iti o te kaha, te iti o te tauā o ngā hākari, me ēnei āhua hē atu, ā, he uru whakamāhi i ngā whakamāhinga o te hoiho.
Ko ngā āminō ākara e whakamāhi ana i ngā hūtata e rere mai ana i ngā rōpū e rua. Ko te rōpū tuatahi ngā āminō ākara e kore e whakamāhinga ai e te tinana o te mōrehu—hei whakamāhinga anō, ahakoa e whakamāhinga ana, he iti ngā wā me ngā tau o te whakamāhinga kia tāwhai ai i ngā hāngā o te manu; nā reira, me whakamānui ngā āminō ākara i te kai, ā, kei te mōhiotia hei **ngā āminō ākara matua**. Ko te rōpū tuarua ngā āminō ākara e iti ana ngā hāngā o te tinana, i rere ai i ngā mea ātirangi, ā, kāore e hiahiatia te whakamānui i te kai, ā, kei te mōhiotia hei **ngā āminō ākara kāore i te matua**.
I tēnei wā, he 13 ngā āminō ākara e mōhiotia ana hei matua mō ngā mōrehu: te aragīni, te lisīni, te hisitīni, te methiyonīni, te sisitīni, te tripitofāni, te fenilalanīni, te tirosīni, te lūsīni, te isolūsīni, te tioronīni, te glisīni, me te vālini. I roto i ēnei, ko ngā āminō ākara o te lisīni, te methiyonīni, me te sisitīni ngā āminō ākara e whakamāhi ana i te tuatahi i te whakamārama i ngā kai mō ngā mōrehu.
I tē whakarerekē i ngā āmiro hāngai, ko te whakaaro mō ngā **āmiro e rere kore ana** hoki he mea matua i te whakarerekē āmiro. Ko tēnei i te mea e hiahiatia ana ngā karāwai ngā āmiro āpiti i ngā whakawhitinga, ngā whakawhitinga tuanui. Nō reira, inā he iti ngā āmiro āpiti, ka taea anō te whakamāhi i tēnei wāhanga o ngā āmiro āpiti e wāhi ana; ko ngā wāhanga kē ka rere mai. Ko ēnei āmiro—ā mihi ai i te iti, ā, ā mihi ai i te whakamāhi i ngā āmiro āpiti kē—kia kīa nei ko ngā **āmiro e rere kore ana**. I ngā kai āpiti o ngā kai mātātoko (corn-soybean meal) e whakamāhinga ana i ngā mātātoko, ko te methionine te **āmiro tuatahi e rere kore ana**, ā, ko te lysine te **āmiro tuarua e rere kore ana**; nō reira, me whakamārama ake ngā āmiro ēnei e rua i te whakamārama i ngā kai āpiti.
EN
